RSV bilgi ve farkındalık platformu English Sık sorulan sorular

Ebeveynler ve klinisyenler için

RSV sezonu

RSV yalnızca klinik bir başlık değil; belirli bir dönemde yoğunlaşan ve sağlık sistemine ani yük bindiren sezonsal bir halk sağlığı olayıdır. Sezonun ne zaman geleceğini bilmek, korunmanın ne zaman planlanması gerektiğini de belirler.

Temel mesaj RSV yükü hem tahmin edilebilir hem de önlenebilir niteliktedir; bu da sezonu zaman sınırlı bir müdahale fırsatına dönüştürür.

Türkiye’de sezon ne zaman?

Türkiye’nin coğrafi ve iklimsel çeşitliliği, RSV sezonunun bölgeden bölgeye farklılaşmasına zemin hazırlar. Mevcut sürveyans verileri ve klinisyen gözlemlerine dayanan raporlar, genel olarak şu örüntüyü göstermektedir:4

  1. Ekim – Kasım: Yükseliş

    Vaka sayıları artmaya başlar. Sezon öncesi koruyucu uygulamalar için uygun pencere genellikle bu aylara denk gelir.

  2. Aralık – Şubat: Zirve

    Yükün en ağır olduğu dönem. Acil servis başvuruları, hastane yatışları ve yoğun bakım gereksinimi bu haftalarda yığılır.

  3. Mart – Nisan: Geriler ve sona erer

    Vaka sayıları düşer ve sezon kapanır.

Dünyada sezon örüntüsü

RSV sezonsal örüntüsü — Türkiye ve seçilmiş bölge karşılaştırması
BölgeBaşlangıçPikSonuKaynak
Türkiye (genel)Ekim – KasımAralık – ŞubatMart – NisanReferans merkezi / sentinel
ABD (kuzey)EkimAralık – ŞubatMart – NisanCDC RSV-NET
Kuzey ve Batı AvrupaEylül – EkimKasım – OcakMartECDC sentinel ağı
Tropikal bölgelerYıl boyu / yağmur mevsimiDeğişken—WHO küresel sürveyans

Not: Türkiye verileri ulusal sistematik sürveyansa değil, referans merkezi ve sentinel gözlemlerine dayanmaktadır; bölgelerarası farklılıklar raporlanmamıştır.

RSV enfeksiyonları tüm iklim kuşaklarında görülür; ancak mevsimsel dalgalanmanın biçimi coğrafyaya göre belirgin farklılıklar gösterir. Ilıman iklimlerde sezon geç sonbahardan ilkbahara, yaklaşık Ekim–Nisan dönemine uzanır. Tropikal ve yarı-tropikal bölgelerde ise enfeksiyonlar yıl boyunca sürebilir ya da yağmur mevsimiyle örtüşen farklı bir tepe noktası sergileyebilir.1

Türkiye’de yürütülen iki sezonluk çok merkezli bir epidemiyolojik çalışma, RSV aktivitesinin bağıl nem ve yağışla pozitif, sıcaklıkla negatif korelasyon gösterdiğini ortaya koymuştur. Araştırmacılar, ülkelerin kendi iklimsel ve epidemiyolojik özelliklerine uygun viral sürveyans sistemlerine ihtiyaç duyduğunu vurgulamıştır.7

Pik dönemde ne oluyor?

  • 3–5× Pik dönemlerde RSV’ye bağlı hastane başvurularının mevsim dışı dönemlere kıyasla artışı CDC, 2023; ECDC, 2022
  • 4–6× 0–12 aylık bebeklerde pik haftalarda hastaneye yatış oranının genel çocuk popülasyonuna kıyasla yüksekliği Shi ve ark., 2017
  • %20–40 Epidemiler sırasında hastaneye yatan çocukların servis içinde RSV kapma olasılığı French ve ark., 2021

Sistemik açıdan kritik olan şudur: RSV yükü, yılın geri kalanına kıyasla belirli haftalarda ani ve yoğun biçimde yığılır. Bu artış; influenza ve diğer solunum yolu enfeksiyonlarıyla aynı haftaya denk geldiğinde sağlık sistemine kümülatif bir baskı olarak yansır ve tek bir etyoloji üzerinden değerlendirilemez hâle gelir.23

RSV ve influenzanın aynı haftalarda pik yapması acil servisleri, pediatri kliniklerini ve çocuk yoğun bakım ünitelerini eş zamanlı etkiler. Bu çakışma; her birini ayrı ayrı ele aldığımızda kabul edilebilir görünen yük düzeylerinin, bir arada değerlendirildiğinde sağlık sisteminin yönetim kapasitesini aştığı bir tablo ortaya çıkarabilir.612

Bu baskı yalnızca yatak ve ekipmanla ölçülemez. Pik dönemde belirgin biçimde artan iş yoğunluğu, sağlık çalışanlarında fiziksel ve duygusal tükenmişlik riskini de yükseltmektedir.11

Sezonun açtığı fırsat penceresi

Etkili bir koruyucu strateji; yük oluştuktan sonra yanıt verme yerine, yük oluşmadan önce azaltmayı hedeflemelidir.

RSV sezonunun tahmin edilebilir yapısı, yalnızca bir risk faktörü olarak değil, aynı zamanda stratejik müdahale için değerlendirilebilecek bir fırsat penceresi olarak okunmalıdır.

Bunun pratik yansıması şudur: RSV’ye karşı koruyucu yaklaşımların etkili olabilmesi için müdahalenin sezon öncesinde, yani pik dönemin henüz gelmediği bir zaman diliminde hayata geçirilmesi gerekir. Sezon içinde başlatılan ya da sezon zirvesini atlayan müdahaleler, teorik etki potansiyellerini tam olarak gerçekleştiremez.

Türkiye’de aktivitenin Aralık–Şubat aylarında yoğunlaştığı dikkate alındığında, sezon öncesi bağışıklama için uygun uygulama penceresi genel olarak Ekim–Kasım aylarına denk gelmektedir. Bireysel uygulama zamanı; seçilen yaklaşıma, gebelik veya doğum tarihine, bebeğin yaşına ve güncel ulusal önerilere göre değişir.

İlgili sayfalar

Kaynaklar

  1. World Health Organization (WHO). (2022a). RSV global epidemiology and burden of disease. WHO.
  2. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). (2023). RSV-NET: RSV Hospitalization Surveillance Network. CDC.
  3. European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC). (2022). Respiratory syncytial virus infection — Annual epidemiological report. ECDC.
  4. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. (t.y.). Haftalık solunum yolu virüsleri sürveyans raporları. HSGM.
  5. Shi, T., McAllister, D. A., O'Brien, K. L., Simões, E. A., Madhi, S. A., Gessner, B. D., ve ark., & Nair, H. (2017). Global, regional, and national disease burden estimates of acute lower respiratory infections due to respiratory syncytial virus in young children in 2015: A systematic review and modelling study. The Lancet, 390(10098), 946–958. doi.org/10.1016/S0140-6736(17)30938-8
  6. Mazur, N. I., Martinon-Torres, F., Baraldi, E., ve ark. (2015). Lower respiratory tract infection caused by respiratory syncytial virus: Current management and new therapeutics. The Lancet Respiratory Medicine, 3(11), 888–900. doi.org/10.1016/S2213-2600(15)00388-6
  7. Turkish Neonatal Society. (2012). The seasonal variations of respiratory syncytial virus infections in Turkey: A two-year epidemiological study. The Turkish Journal of Pediatrics, 54(3), 216–222.
  8. Çoban, Y., Evren, G., Yıldızdaş, D., Zengin, N., Bal, L., Kendirli, T., ve ark., & Dinleyici, E. Ç. (2026). Burden, risk factors, and outcomes of respiratory syncytial virus (RSV) infection in pediatric intensive care units in Türkiye (RSVP Study 2020–2024). BMC Pediatrics, 26(1), Article 298. doi.org/10.1186/s12887-026-06562-7
  9. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). How RSV spreads. www.cdc.gov/rsv/causes/index.html · 2026-08-04
  10. European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC). (2025a). Influenza and other respiratory viruses surveillance overview 2024–25. ECDC.
  11. Gribben, V., Deonandan, S., & Geng, E. (2023). Pediatric healthcare worker burnout and stress during seasonal respiratory surges. JAMA Pediatrics, 177(4), 345–352. doi.org/10.1001/jamapediatrics.2022.6074
  12. Varela, S., Chaves, T., & Broberg, E. K. (2024). The double burden of RSV and influenza co-circulation: Impact on pediatric workforce and healthcare system resilience. Eurosurveillance, 29(2), 23–31. doi.org/10.2807/1560-7917.ES.2024.29.2.2300011

Tüm konular →

Bu sitedeki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesi, tanı veya tedavinin yerine geçmez.