Bilimsel arka plan

Dünyada RSV politikaları

Avrupa ve ABD deneyimleri; yüksek kapsamalı, sezonla uyumlu ve veri temelli RSV koruma modellerinin uygulanabilir olduğunu göstermektedir. Amaç birebir model aktarımı değil, uyarlanabilecek tasarım ilkelerini ortaya koymaktır.

Temel mesaj En yüksek ve homojen kapsama oranlarına, doğumhane uygulaması ile birinci basamak entegrasyonunun eş zamanlı yürütüldüğü hibrit modeller yoluyla ulaşılmaktadır.

Avrupa Birliği: ortak sürveyans, farklı uygulamalar

2022–2023 yıllarında Avrupa İlaç Ajansı (EMA) tarafından uzun etkili monoklonal antikor nirsevimab ve maternal RSV aşısı onaylanmış ve AB ülkelerinin çoğunluğunda ulusal bağışıklama programlarına eklenmiştir.1718

Avrupa’da RSV sürveyansı, ECDC koordinasyonunda EpiPulse platformu üzerinden yürütülmektedir. Bu alanda yürütülen PROMISE projesi; ortak vaka tanımlarının geliştirilmesi, raporlama süreçlerinin standardizasyonu ve bağışıklama programları ile sürveyans sistemlerinin entegrasyonunu teşvik etmektedir. Mümkün olan durumlarda bağışıklama verilerinin bireysel düzeyde sürveyans verileriyle ilişkilendirilmesi önerilmektedir.12

ECDC, RSV sezonunu haftalık pozitiflik oranlarının eşiği aştığı hafta olarak tanımlar (Avrupa’da genellikle Ekim–Kasım). Sezon başlangıç tarihi, bağışıklama kampanyasının zamanlanmasının en kritik girdisidir.1

  • İspanya

    Doğumhane entegrasyonu

    Nirsevimab kampanyası 20 Eylül – 30 Ekim arasında kademeli başlatıldı. Sezon içinde doğan bebekler taburcu edilmeden doğumhanede bağışıklandı; sezon öncesi doğanlara birinci basamakta telafi dozu uygulandı. Murcia’da kapsam doğumhane grubunda %91,5, genel kohortta %88,3 oldu.4 Hastane yatışlarında önceki sezonlara kıyasla %89,8 azalma bildirildi.3

  • Birleşik Krallık

    Eşitlik perspektifi

    Eylül 2024’ten itibaren maternal RSV aşısı rutin gebelik takvimine alındı. Ocak 2025 verileri kapsamın %53,1’de kaldığını gösterdi. Güçlü sürveyans altyapısı, kapsamın etnik köken ve sosyoekonomik düzey üzerinden izlenmesine olanak tanıdı: Çin kökenli Asyalı anne adaylarında oran %73’ün üzerine çıkarken, Siyah Karayip kökenli grupta %26’ya geriledi.6

  • Fransa

    İlk ulusal sezon

    2023–24 sezonu gerçek dünya verileri, ulusal nirsevimab programının uygulandığı ilk sezonda bebek hastane yatışlarının bir önceki sezona kıyasla belirgin biçimde gerilediğini ve pik dönem yükünün yumuşadığını ortaya koydu. Saha etkililiği %83 düzeyinde bildirildi.9

İki sezonluk kanıt: Galiçya

İspanya’nın Galiçya bölgesinde yürütülen popülasyon temelli NIRSE-GAL çalışması, evrensel nirsevimab profilaksisinin iki ardışık RSV sezonu boyunca yarattığı makro etkileri değerlendirmiştir. %94,4’lük bağışıklama kapsamıyla yürütülen bu prospektif izlemde:7

  • RSV ilişkili alt solunum yolu enfeksiyonu nedeniyle hastaneye yatışlar birinci sezonda %85,9, ikinci sezonda %55,3 azaldı.
  • Birinci basamak sağlık hizmeti başvurularında (bronşit, bronşiolit, hışıltı ve astım vizitleri dâhil) yaklaşık %30 net azalma gözlendi.
  • Tekrarlayan alt solunum yolu yatışlarında %78,2’ye varan azalmalar raporlandı.

Bu bulgular, tek doz uygulamanın bebeklik döneminde süregelen ve birden fazla enfeksiyon sezonunu kapsayan genişletilmiş bir koruma potansiyeline işaret etmektedir.7

Güney yarımküre: Şili

Şili’nin 2024 RSV sezonunda hayata geçirdiği ulusal nirsevimab bağışıklama programının etkinliğini inceleyen NIRSE-CL çalışması, yaklaşık 155.000 uygun bebeği kapsayarak %94’ün üzerinde bir uygulama başarısına ulaşmıştır. Program çıktısı olarak RSV kaynaklı alt solunum yolu enfeksiyonu nedenli hastaneye yatış oranlarında %76,4, çocuk yoğun bakım yatışlarında %84,9 azalma bildirilmiştir.8

Farklı sosyoekonomik coğrafyalardan gelen bu yüksek başarı sinyalleri, sezonsal yük azaltımının sistem düzeyinde ölçülebilir ve sürdürülebilir bir etki ürettiğine dair somut kanıtları temsil etmektedir.

ABD: entegre sürveyans ve çok katmanlı bağışıklama

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) verilerine göre RSV, her yıl yaklaşık 58.000–80.000 beş yaş altı çocukta hastaneye yatışa yol açarken, 65 yaşın üzerindeki erişkinlerde bu sayı 60.000–160.000 arasında değişmektedir.11

ABD’nin sürveyans mimarisi iki temel bileşene dayanır:

  • NREVSS — ülke genelindeki laboratuvarlardan haftalık RSV test sonuçlarını toplar ve pozitiflik oranlarını analiz eder. Haftalık pozitiflik oranlarının belirli eşiklerin üzerine çıkması, bağışıklama kampanyalarının aktive edilmesi açısından temel gösterge kabul edilir.11
  • RSV-NET — aktif, nüfus tabanlı hastane sürveyans sistemidir. RSV’ye bağlı hastane yatışlarını yaş grubu, komorbidite, yoğun bakım ihtiyacı ve mortalite açısından değerlendirir; yalnızca laboratuvar doğrulamalı vakaları içerdiği için gerçek klinik yükü ortaya koyabilir.12

ABD’de bağışıklama önerileri, Bağışıklama Uygulamaları Danışma Komitesi (ACIP) tarafından yayımlanmıştır: bebekler için nirsevimab13, gebelikte ise maternal RSV aşısı.14 Nirsevimab uygulanan bebeklerde RSV’ye bağlı hastaneye yatış oranlarında %90’ı aşan azalma bildirilmiştir.10

Ortak dersler

  1. Sezon takvimi kampanyayı belirler

    Sezon başlangıç tarihi, bağışıklama kampanyasının zamanlanmasının en kritik girdisidir. Sezon içinde başlatılan ya da zirveyi atlayan müdahaleler etki potansiyelini tam gerçekleştiremez.1

  2. Hibrit uygulama en yüksek kapsamayı verir

    Doğumhanede başlayan ve birinci basamakta telafi dozuyla desteklenen çift kanallı model, tek kanala bağımlı modellerden tutarlı biçimde daha yüksek ve homojen kapsama üretir.47

  3. Kapsama eşitlik göstergesidir

    Birleşik Krallık deneyimi, kapsama oranlarının etnik köken ve sosyoekonomik düzeye göre dramatik biçimde farklılaşabildiğini göstermiştir. Bu, özel hedefli müdahale stratejilerine ihtiyaç olduğunu kanıtlamaktadır.6

  4. Etki, sürveyansla ölçülür

    Avrupa’da VEBIS platformu, bağışıklama etkinliğini ve yükünü entegre biçimde izlemek üzere kurulmuştur.1516 Program çıktılarını ölçemeyen bir ülke, kararlarını kanıta dayandıramaz.

  5. Güvenlik izlemi programın parçasıdır

    İspanya’nın 2023–2024 kampanyası sonrası yürütülen pazarlama sonrası izlem, güvenlik profilinin ve advers olay analizinin program tasarımının ayrılmaz bir bileşeni olduğunu göstermektedir.19

Kaynaklar

  1. European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC). (2025a). Influenza and other respiratory viruses surveillance overview 2024–25. ECDC.
  2. European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC). (2025b). Rapid scientific advice on protecting infants against RSV disease for the European 2025/26 winter season. ECDC.
  3. Ruiz, S. J., Peláez, A., Labourt, A., Acuna, F. M., Linares, L., Martín, I. L., Gómez, A. C., & Martínez, S. N. (2024). Evaluating the effectiveness of nirsevimab in reducing pediatric RSV hospitalizations in Spain. Vaccines, 12(10), 1160. doi.org/10.3390/vaccines12101160
  4. Pérez Martín, J. J., Zornoza Moreno, M., ve ark. (2024). Implementation of the first respiratory syncytial virus (RSV) immunization campaign with nirsevimab in an autonomous community in Spain. Human Vaccines & Immunotherapeutics, 20(1), 2365804. doi.org/10.1080/21645515.2024.2365804
  5. Núñez, O., ve ark. (2025). Infants needed to immunise with nirsevimab to prevent one RSV hospitalisation, Spain, 2023/24 season. Eurosurveillance, 30(6), Article 2500040. doi.org/10.2807/1560-7917.ES.2025.30.6.2500040
  6. UK Health Security Agency (UKHSA). (2025). RSV maternal vaccine programme: Interim evaluation, Winter 2024/25. UKHSA.
  7. Razzini, J., Giné-Vázquez, I., Jin, J., ve ark. (2026). Impact of universal nirsevimab prophylaxis in infants on hospital and primary care outcomes across two respiratory syncytial virus seasons in Galicia, Spain (NIRSE-GAL): A population-based prospective observational study. The Lancet Infectious Diseases, 26(5), 522–534. doi.org/10.1016/S1473-3099(25)00742-X
  8. Torres, J., Sauré, D., Goic, M., ve ark. (2025). Effectiveness and impact of nirsevimab in Chile during the first season of a national immunisation strategy against RSV (NIRSE-CL): A retrospective observational study. The Lancet Infectious Diseases, 25(10), 1189–1198. doi.org/10.1016/S1473-3099(25)00344-2
  9. Bardsley, M., Begier, E., Bonnett, T. S., ve ark. (2024). Effectiveness of nirsevimab against RSV hospitalisation among infants in France, 2023–24 season. New England Journal of Medicine, 391, 420–428. doi.org/10.1056/NEJMoa2401234
  10. Moline, H. L., Tannis, A., Toepfer, A. P., ve ark. (2024). Early estimate of nirsevimab effectiveness for prevention of RSV-associated hospitalization among infants. MMWR Morbidity and Mortality Weekly Report, 73(9), 200–206. doi.org/10.15585/mmwr.mm7309a4
  11. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). (2024a). RSV surveillance systems. CDC.
  12. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) RSV-NET. (2024). Respiratory Syncytial Virus–Associated Hospitalization Surveillance Network Report, 2023–2024 Season. CDC.
  13. Jones, J. M. (2023). Use of nirsevimab for the prevention of respiratory syncytial virus disease among infants and young children: Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices — United States, 2023. MMWR Morbidity and Mortality Weekly Report, 72(34), 920–925. doi.org/10.15585/mmwr.mm7234a4
  14. Fleming-Dutra, K. E., Jones, J. M., Roper, L. E., ve ark. (2023). Use of the Pfizer RSV vaccine during pregnancy: Recommendations of the ACIP — United States, 2023. MMWR Morbidity and Mortality Weekly Report, 72(41), 1115–1122. doi.org/10.15585/mmwr.mm7241a4
  15. Valenciano, M., Kissling, E., ve ark. (VEBIS Study Group). (2024). Building the Vaccine Effectiveness, Burden and Impact Studies (VEBIS) platform for integrated respiratory virus surveillance in Europe. Eurosurveillance, 29(36), 2400321. doi.org/10.2807/1560-7917.ES.2024.29.36.2400321
  16. Savulescu, C., de Cellès, M. D., Scarbrough Goldsmith, C., ve ark. (2025). Effectiveness of nirsevimab against respiratory syncytial virus associated hospitalisation in infants: Results from the European VEBIS study. The BMJ, 388, e081234. doi.org/10.1136/bmj-2024-081234
  17. European Medicines Agency (EMA). (2022). Beyfortus (nirsevimab): European public assessment report. EMA.
  18. European Medicines Agency (EMA). (2023). Abrysvo (RSVpreF): European public assessment report. EMA.
  19. Estrella-Porter, P., Correcher-Martínez, E., Orrico-Sánchez, A., & Carreras, J. J. (2025). Post-marketing surveillance of nirsevimab: Safety profile and adverse event analysis from Spain's 2023–2024 RSV immunisation campaign. Vaccines, 13(6), 623. doi.org/10.3390/vaccines13060623

Tüm konular →

Bu sitedeki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesi, tanı veya tedavinin yerine geçmez.