RSV bilgi ve farkındalık platformu English Sık sorulan sorular

Nirsevimab bir aşı değil: RSV’de terminoloji neden önemli?

Sağlıklı Türkiye Derneği

Aşı mı, antikor mu? RSV’ye karşı yeni koruyucu uygulamalarda doğru terminoloji, güven iletişiminin merkezinde duruyor.

RSV’ye karşı bebekleri korumaya yönelik iki farklı yaklaşım var ve ikisi birbirinden temelde farklı çalışıyor. Bu farkı doğru anlatmak, teknik bir ayrıntı değil; güven meselesi.

İki farklı mekanizma

Maternal RSV aşısı bir aşıdır. Gebeliğin 32–36. haftaları arasında anne adayına uygulanır. Annenin bağışıklık sistemi antikor üretir, bu antikorlar plasenta yoluyla bebeğe geçer ve bebeği yaşamının ilk aylarında korur.3

Nirsevimab bir aşı değildir. Uzun etkili bir monoklonal antikordur. Bebeğin bağışıklık sistemini eğitmez; bebeğe doğrudan hazır antikor verir. Tek doz uygulanır ve yaklaşık beş-altı ay, yani bir RSV sezonu boyunca pasif koruma sağlar.2

Aradaki fark, bir dil ayrıntısı gibi görünebilir. Değil.

Neden bu kadar önemli?

Aşı tereddüdü, bilgi eksikliğine indirgenemeyecek kadar çok katmanlı bir olgudur; psikolojik, sosyolojik, kültürel, politik, yapısal ve kurumsal güven boyutları vardır.4 Bu tabloda terminolojik belirsizlik, tereddüdü besleyen bir kaynağa dönüşebilir.

Bir ürünün ne olduğunu net anlamayan bir ebeveyn, onun hakkında dolaşan yanlış bilgiye karşı da savunmasız kalır. Nirsevimabın “yeni bir aşı” olarak tanımlanması terminolojik olarak doğru değildir ve aşılara ilişkin mevcut kaygıların bu ürüne de yönelmesine katkıda bulunabilir.

Türkiye’de yapılan güncel bir çalışma, COVID-19 döneminin ebeveynlerin aşılara duyduğu güveni olumsuz etkilediğini gösteriyor.7 Bu bulgu, güven kaybının yalnızca belirli bir aşıyla sınırlı kalmadığını; rutin çocukluk çağı aşılarına ve yeni bağışıklama ürünlerine yönelik daha geniş bir şüphe iklimini beslediğini düşündürüyor.

İtalya’dan bildirilen bir araştırma da sağlık profesyonelleri ve hastalar arasında RSV ve ilgili koruyucu uygulamalara ilişkin farkındalığın sınırlı olduğunu ortaya koyuyor.8 Yani terminolojik netlik ihtiyacı yalnızca ebeveynler için değil.

Nasıl anlatılmalı?

Aşı tereddüdünün azaltılmasında yalnızca bilimsel verileri sunmak yeterli değildir. İletişimin biçimi, tonu, kaygıları ele alma yöntemi ve mesajın kim tarafından verildiği en az içeriğin kendisi kadar önemlidir. Sert düzeltme mesajları, suçlayıcı dil veya korkutma taktikleri bazı durumlarda yanlış inançları pekiştirebilir.5

Literatürde öne çıkan çerçeve şu:

  1. Bilimsel fikir birliğini sade biçimde aktarın.
  2. Belirsizlikleri dürüstçe açıklayın — olası yan etkiler, güvenlik sinyalleri, veri sınırlılıkları.6
  3. Kaygıları küçümsemeden karar süreçlerini destekleyin.
  4. Karar süreçlerini, çıkar çatışmalarını ve gerekçeleri şeffaflaştırın.
  5. Terminolojiyi netleştirin.1

Son madde tesadüfen listede değil. Nirsevimabın bir aşı değil, bağışıklama stratejisi içinde kullanılan uzun etkili bir monoklonal antikor olduğunun anlaşılır biçimde aktarılması, güven inşasının doğrudan bir parçası olarak tanımlanıyor.1

Kısacası

Doğru kelimeyi kullanmak, kimseyi ikna etme çabası değil. Bir ebeveynin kendi kararını, ne olduğunu gerçekten bilerek verebilmesinin ön koşulu.

Kaynaklar

  1. Esposito, S., Fainardi, V., Capra, M. E., Aricò, M., Lanzoni, A., Campana, B. R., Niceforo, M., Neglia, C., Valletta, E., & Biasucci, G. (2025). Acceptance of nirsevimab for the prevention of respiratory syncytial virus infection in neonates: A cross-sectional survey in Emilia-Romagna, Italy. Vaccines, 13(9), 896. doi.org/10.3390/vaccines13090896
  2. Hammitt, L. L., Dagan, R., Yuan, Y., Baca Cots, M., Bosheva, M., Madhi, S. A., Muller, W. J., Zar, H. J., Brooks, D., Garcia-Garcia, M. L., Principi, N., Xu, X., Wang, J., Zhang, B., Udata, C., & Griffin, M. P. (2022). Nirsevimab for prevention of RSV in healthy late-preterm and term infants. New England Journal of Medicine, 386(9), 837–846. doi.org/10.1056/NEJMoa2110275
  3. Kampmann, B., Madhi, S. A., Munjal, I., Simões, E. A. F., Pahud, B. A., Llapur, C., Baker, J., Pérez Marc, G., Radley, D., Shittu, E., Soni, P., & Jansen, K. U. (2023). Bivalent prefusion F vaccine in pregnancy to prevent RSV illness in infants. New England Journal of Medicine, 388(16), 1451–1464. doi.org/10.1056/NEJMoa2216480
  4. MacDonald, N. E. (2015). Vaccine hesitancy: Definition, scope and determinants. Vaccine, 33(34), 4161–4164. doi.org/10.1016/j.vaccine.2015.04.036
  5. Whitehead, H. S., French, C. E., Caldwell, D. M., Letley, L., & Mounier-Jack, S. (2023). A systematic review of communication interventions for countering vaccine misinformation. Vaccine, 41(5), 1018–1034. doi.org/10.1016/j.vaccine.2022.12.057
  6. Iannizzi, C., Andreas, M., Bohndorf, E., Hirsch, C., Zorger, A.-M., Brinkmann-Paulukat, J., Bormann, B., Kaufman, J., Lischetzki, T., & Monsef, I. (2025). Communication-based interventions to increase COVID-19 vaccine willingness and uptake: A systematic review with meta-analysis. BMJ Open, 15(5), e072942. doi.org/10.1136/bmjopen-2023-072942
  7. Teker, A. G., Yüce, H. N., Erkal, Ç. E., Sağlam, G., Çatar, A., Uçar, Y., Yılmaz, S., & Aklan, Ş. Y. (2026). Vaccine hesitancy regarding childhood vaccinations among parents. The Journal of Pediatric Research, 13(1), 45–52.
  8. Micheletto, C., Lorenzini, G., De Grazia, S., Di Marco, F., Di Matteo, R., Faverio, P., Gramegna, A., Vicentini, M., & Blasi, F. (2025). Awareness of respiratory syncytial virus and other respiratory disease vaccines among healthcare professionals and their patients in Italy. Human Vaccines & Immunotherapeutics, 21(1), 2552557. doi.org/10.1080/21645515.2025.2552557

Bu sitedeki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesi, tanı veya tedavinin yerine geçmez.

← Blog